Nước ép và sinh tố hay bị gộp làm một, nhưng chúng khác nhau ở một điểm căn bản là chất xơ.
Chính điểm đó quyết định ly nào no lâu hơn, ly nào phải uống ngay và ly nào giữ được tới chiều.
Khác nhau ở đâu
Nước ép là tách lấy phần nước. Bỏ bã.
Sinh tố là xay cả quả. Giữ chất xơ.
Nước ép uống nhẹ và nhanh. Ít no.
Sinh tố đặc và no lâu. Nhờ chất xơ.
Nước ép hấp thu đường nhanh hơn. Vì không còn xơ.
Người kiêng đường nên biết điều này. Và hỏi bác sĩ.
Sinh tố thì đường vào chậm hơn. Xơ làm chậm lại.
Nước ép tách lớp rất nhanh. Phải lắc lại.
Sinh tố giữ kết cấu lâu hơn. Nhưng cũng tách nếu để lâu.
Nước ép cần nhiều quả hơn cho cùng một ly. Tốn nguyên liệu.
Sinh tố tận dụng cả quả. Ít bỏ phí.
Chọn theo mục đích chứ không theo mốt. Cả hai đều được.
Không thứ nào thay bữa ăn. Là đồ uống, không phải bữa.
Khác biệt thật giữa hai loại nằm ở chất xơ, và ai cần no lâu hoặc cần đường vào chậm hơn thì sinh tố là lựa chọn hợp hơn. Khác nhau ở chất xơ.
Chọn nguyên liệu
Mua theo mùa thì rẻ và ngon. Nguyên tắc chung.
Cam và bưởi vào mùa lạnh. Ngọt và nhiều nước.
Dứa và xoài vào mùa nóng. Ngọt đậm.
Dưa hấu rất nhiều nước. Hợp làm nền.
Ổi và táo cho vị thanh. Ép được nhiều.
Cà rốt và củ dền cho màu đẹp. Ngọt tự nhiên.
Dưa leo làm nền mát. Ít vị nên dễ ghép.
Cần tây vị mạnh. Dùng ít thôi.
Chuối chín làm sinh tố sánh. Không cần thêm gì.
Bơ cho sinh tố béo mượt. Rất no.
Rau lá xanh cho sinh tố xanh. Rửa thật kỹ.
Rửa kỹ mọi thứ ăn sống. Nhất là rau lá.
Quả dập một phần thì cắt bỏ rộng tay. Hoặc bỏ cả quả.
Nguyên liệu để làm nước ép và sinh tố đều ăn sống nên khâu rửa phải kỹ hơn rau đem nấu, và quả đã dập thì nên bỏ chứ đừng cắt gọt cho tiếc. Rửa kỹ, dập thì bỏ.
Ghép vị cho dễ uống
Chọn một thứ làm nền nhiều nước. Dưa hấu, dứa, cam.
Một thứ cho vị chính. Xoài, ổi, táo.
Một thứ cho hương. Bạc hà, chanh, gừng.
Ba thứ là đủ. Nhiều hơn thì rối vị.
Chua nhẹ làm ly tươi hơn. Vắt chút chanh.
Gừng làm ly ấm và bớt gắt. Rất ít thôi.
Rau lá đắng thì ghép với quả ngọt. Cân lại.
Củ dền vị đất thì ghép với cam. Dễ uống hơn.
Cần tây ghép với táo. Cặp quen thuộc.
Nhúm muối làm vị bật lên. Mẹo ít người dùng.
Không cần thêm đường nếu quả đã ngọt. Nếm trước.
Thêm siro nếu cần. Ít thôi.
Ghi lại công thức mình thích. Lần sau làm lại.
Công thức dễ uống nhất luôn theo cùng một khung: một thứ làm nền, một thứ cho vị, một thứ cho hương — và dừng ở đó. Nền, vị, hương.
Giữ màu và giữ vị
Táo và lê thâm rất nhanh. Vắt chanh vào ngay.
Chuối và bơ cũng thâm. Cùng cách.
Ép hoặc xay tới đâu uống tới đó. Cách chắc nhất.
Rót đầy ly, ít khoảng trống. Ít tiếp xúc không khí.
Đậy nắp nếu chưa uống ngay. Giữ màu và giữ mùi.
Để ngăn mát nếu phải chờ. Không để ngoài bàn.
Nước ép tách lớp thì lắc lại. Bình thường.
Sinh tố đặc lại khi lạnh. Thêm chút nước khi uống.
Không thêm đá vào lúc xay nếu muốn đặc. Đá làm loãng.
Dùng trái cây đông lạnh thay đá. Sinh tố đặc mà không nhạt.
Không hâm nóng nước ép. Mất vị.
Không để nước ép ngoài nắng. Hỏng nhanh.
Uống bằng ống hút thì đỡ xỉn màu răng. Với nước ép sẫm màu.
Trái cây đông lạnh thay cho đá là mẹo đáng dùng nhất với sinh tố, vì nó giữ ly đặc mà không làm nhạt vị khi tan. Dùng trái cây đông lạnh.
Bảo quản và vệ sinh
Nước ép ngon nhất trong vòng một giờ. Sau đó xuống vị.
Để ngăn mát thì được vài tiếng. Trong chai kín.
Không để qua đêm. Trừ khi chấp nhận kém hẳn.
Sinh tố giữ được lâu hơn một chút. Nhưng cũng nên uống trong ngày.
Chai phải sạch và khô. Tráng nước sôi rồi để ráo.
Ghi giờ làm lên chai. Nếu làm nhiều.
Có mùi chua hoặc lên ga thì bỏ. Đã lên men.
Váng lạ trên mặt thì bỏ. Nghi ngờ thì bỏ.
Rửa máy ép ngay sau khi dùng. Bã khô rất khó rửa.
Tháo rời lưới lọc để rửa. Bã đọng trong đó.
Ngâm lưới nếu bã đã khô. Rồi chải nhẹ.
Phơi khô hẳn rồi lắp lại. Tránh mốc.
Rút điện trước khi tháo. An toàn.
Máy ép và máy xay đều phải rửa ngay sau khi dùng, vì bã trái cây khô lại là thứ khó rửa nhất và cũng là nơi dễ sinh mùi nhất. Rửa ngay sau khi dùng.
Lỗi hay gặp
Gộp nước ép với sinh tố làm một. Khác nhau ở chất xơ.
Coi nước ép là bữa ăn. Là đồ uống thôi.
Ghép quá nhiều loại quả. Rối vị.
Không rửa kỹ rau lá. Ăn sống nên phải kỹ.
Cắt bỏ phần dập rồi dùng phần còn lại. Nên bỏ rộng tay.
Quên vắt chanh vào táo và bơ. Thâm ngay.
Để nước ép ngoài bàn cả buổi. Hỏng nhanh.
Cho nhiều đá vào sinh tố. Loãng khi tan.
Thêm đường khi quả đã ngọt. Nếm trước đã.
Không rửa máy ngay. Bã khô, khó rửa và sinh mùi.
Không tháo lưới lọc để rửa. Bã đọng bên trong.
Uống nước ép để qua đêm. Vị kém và rủi ro.
Tin quảng cáo nước ép chữa bệnh. Đồ uống không phải thuốc.
Nước ép và sinh tố đều là món làm tới đâu uống tới đó, nên cách dùng hợp lý nhất là làm ly nhỏ vừa uống thay vì làm bình lớn để dành. Làm vừa một ly.
